Wiek XX

1951 - 1955

1951 I 1 - Nowa Huta została przyłączona do Krakowa na prawach jednej z sześciu dzielnic. Utworzono ją z 12 dzielnic katastralnych: Mogiły, Bieńczyc, Mistrzejowic, Zesławic, Kantorowic, Krzesławic, Grębałowa, Luboczy, Wadowa, Pleszowa, Ruszczy i Branic.

1951 I – W dniach 22 – 28 stycznia trwał proces dwóch księży oskarżonych o działalność antypaństwową, zakończył się skazaniem duchownych na dożywotnie więzienie.

1951 II 4 - Ukazał się pierwszy numer pisma "Życie Literackie". Redaktorem naczelnym został Henryk Markiewicz, a zaraz potem Władysław Machejek.

1951 II 19 - W Nowej Hucie otwarto pierwsze stałe kino.

1951 V 20 - 40 - tysięczna manifestacja mieszkańców Krakowa zakończyła przygotowania do Plebiscytu Pokoju.

1951 VI 25 - Kraków uczcił 300. rocznicę powstania Kostki Napierskiego.

1951 VI 27

- Małżeństwo Joliot - Curie otrzymało doktoraty honorowe UJ.

- W prasie podano, że Kraków zakończył walkę z analfabetyzmem: przeszkolono w czytaniu i pisaniu 4 387 ludzi, co dało wykonanie planu w 107%.

1951 VI 28 - Władze PRL rozwiązały Bractwo Kurkowe.

1951 VII 12 - Na torze kolarskim "Ogniwa" Teofil Sałyga ustanowił 8 rekordów świata na różnych dystansach. W ciągu 12 godzin pokonał 405 662 m.

1951 VII 20 - W 25 rocznicę śmierci Feliksa Dzierżyńskiego odsłonięto tablicę pamiątkową na budynku przy ulicy Kołłątaja 6.

1951 VII 27 - Odbył się uroczysty pogrzeb Adama Sapiehy.

1951 VIII 3 - Na stadionie miejskim wystąpił Zespół Pieśni i Tańca Armii Radzieckiej im. Aleksandrowa.

1951 IX 1 - Dotychczasowy Wydział Matematyczno - Przyrodniczy UJ został podzielony na Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii oraz Wydział Biologii i Nauk o Ziemi. Wydział Humanistyczny podzielono na Wydziały: Historyczny, Filozoficzno - Społeczny oraz Filologiczny.

1951 IX 20 - Otwarto linię kolejową Kraków - Nowa Huta.

1951 X 30 - Uchwalono ustawę o utworzeniu Polskiej Akademii Nauk, która wchłonie istniejącą od blisko 80 lat Polską Akademię Umiejętności.

1951 XI 13 - Gwardia (Wisła) zdobyła mistrzostwo I ligi w piłce nożnej.

1951 - Z połączenia fabryk "Pischinger", "Suchard" i firmy Piaseckiego utworzone zostały Zakłady Przemysłu Cukierniczego Wawel.

1952 I 6 - W "Życiu Literackim" ukazał się artykuł Ludwika Flaszena wyzwalając burzliwą dyskusję o schematyzmie w niemal całej polskiej prasie.

1952 I 13 - W Nowej Hucie powstał robotniczy teatr.

1952 I 20 - Oddano do użytku przebudowany most Dębnicki.

1952 V 5 - Kraków odwiedził Victor Klemperer, autor książki o języku III Rzeszy LTI.

1952 V 15 - Występowała primabalerina Maja Plisiecka z Teatrem Wielkim z Moskwy.

1952 VI 15 - Dekretem arcybiskupa Baziaka erygowano parafię bieńczycką.

1952 VII 4 - W Krakowie gościł Teatr "Ambigu" z Paryża.

1952 VII 21

- Uruchomione zostały wielkie cegielnie w Zesławicach.

- Władze miasta zlikwidowały linie tramwajowe w Rynku Głównym.

1952 VIII 21 - W hucie rozpoczęto budowę wielkich pieców.

1952 IX 7 - W Krakowie odbyły się centralne uroczystości dożynkowe, z udziałem Bolesława Bieruta i Józefa Cyrankiewicza.

1952 IX 14 - Przeniesiono dworzec autobusowy z placu św. Ducha do nowego dworca ulokowanego w pobliżu Dworca Głównego kolejowego.

1952 IX 18 - Kolejna zmiana nazwy zakładów "Zieleniewskiego". Zakłady otrzymały imię rozstrzelanego przez Niemców w 1942 roku Stanisława Szadkowskiego, krakowskiego działacza KPP oraz PPR, który w wieku 25 lat w roku 1920 przez dwa tygodnie pracował w "Zieleniewskim".

1952 IX 19 - Obradował zjazd księży popierających władze Polski Ludowej.

1952 X 21 - W Krakowie gościł główny kandydat na posła w zbliżających się wyborach do Sejmu, premier Józef Cyrankiewicz i odbył kilka spotkań przedwyborczych.

1952 X 22 - Józef Cyrankiewicz uczestniczył w wielkim wiecu mieszkańców Krakowa na Rynku Głównym.

1952 X 23 - W obecności premiera Józefa Cyrankiewicza i ministra Kiejstuta Żemajtisa odbył się pierwszy spust stali w kombinacie metalurgicznym w Nowej Hucie.

1952 X 26 - W wyborach do Sejmu mandaty z Krakowa otrzymali między innymi: Józef Cyrankiewcz, Bolesław Kieniewicz, Teodor Marchlewski i Tadeusz Mrugacz.

1952 XI 7 - Kraków i Nową Hutę połączyła linia tramwajowa.

1952 XI 16 - Państwowe Wydawnictwo Muzyczne przeniosło się do siedziby przy al. Krasińskiego.

1952 XI 22 - Powstał Teatr Satyryków.

1952 XII 4 - Odsunięto od sprawowania urzędu, wysiedlono z Krakowa i internowano arcybiskupa Eugeniusza Baziaka i biskupa sufragana Stanisława Rosponda.

1952 XII 5 - W Krakowie gościł Bertolt Brecht z zespołem teatru Berliner Ensemble.

1952 - Powstało Archiwum Państwowe z połączenia Archiwum Państwowego i Archiwum Aktów Dawnych m. Krakowa. W zbiorach Archiwum znajduje się akt lokacji miasta Krakowa z 1257 roku.

1953 I 10 - Powstało Wydawnictwo Literackie, pierwszym dyrektorem Wydawnictwa został dr Aleksander Słapa.

1953 I 19 - Otwarto środowiskowy Klub Studencki "Rotunda".

1953 I – W dniach 21 – 27 stycznia odbył się w Zakładach im. Szadkowskiego, w obecności publiczności, pokazowy proces księży krakowskiej kurii metropolitalnej i osób świeckich oskarżonych przez władze komunistyczne o szpiegostwo na rzecz wywiadu USA. Ksiądz Lelito i ksiądz Chachlica zostali skazani na karę śmierci, a ksiądz Szymonek na karę dożywotniego więzienia.

1953 I 29 - Grupa tzw. księży patriotów potępiła działalność oskarżonych w procesie kurii metropolitalnej.

1953 II 7 - Biskup Franciszek Jop mianował - po konsultacji z władzami - wikariuszy generalnych w Archidiecezji Krakowskiej.

1953 II 28 - Odbyło się rozszerzone Plenum Zarządu Głównego Związku Literatów Polskich, na którym poddano krytyce ostatnie publikacje "Życia Literackiego".

1953 III 1 - Twórca Teatru Rapsodycznego Mieczysław Kotlarczyk został odwołany ze stanowiska dyrektora i głównego reżysera.

1953 III 6 - Podano informację o śmierci Stalina.

1953 III 8

- Cenzura wstrzymała druk "Tygodnika Powszechnego", żądając między innymi zamieszczenia wielkiego portretu Stalina w czarnej obwódce. Redakcja odmówiła, argumentując, że Stalin nie był głową państwa polskiego.

- Władze komunistyczne zlikwidowały miesięcznik "Znak".

1953 IV 11 - Rozpoczęło się składanie przyrzeczeń na wierność Polsce Ludowej przez duchowieństwo krakowskie.

1953 IV 26 - W Nowej Hucie zorganizowano publiczną dyskusję nad książką Mariana Brandysa Początek opowieści.

1953 IV 30

- Przedstawienie Poloneza Wojciecha Bogusławskiego zakończyło żywot Teatru Rapsodycznego w Krakowie.

- Na mocy decyzji ministra kultury zlikwidowany został Teatr Rapsodyczny.

1953 V 16 - Zakładowe pismo Nowej Huty "Budujemy socjalizm" stało się dziennikiem.

1953 V 30 - Jubileusz 40 - lecia pracy Ludwika H. Morstina.

1953 VI 26 - Odbyło się spotkanie środowiska literackiego z pisarzami "radzieckimi" (w rzeczywistości - litewskimi): Antanasem Venlova i Józefem Bałtuszisem.

1953 VI 29 - W PAN zorganizowano sesję poświęconą problemom Nowej Huty.

1953 VII 12 - Ukazał się "Tygodnik Powszechny" pod redakcją Mieczysława Kurzyny.

1953 VII 17 - List do grupy PAX, nowych właścicieli "Tygodnika Powszechnego", wystosował prymas Polski Stefan Wyszyński, uświadamiając im, ze zagarnęli cudzą własność i próbują wykorzystać autorytet pisma do manipulowania społeczeństwem.

1953 X 1 - Zainaugurowała działalność Wyższa Szkoła Rolnicza.

1953 XI 4 - W meczu piłkarskim Spartak Moskwa pokonał reprezentację Krakowa 2 : 1.

1953 XI 6 - Goszczący w Krakowie Teatr im. Wachtangowa dał pierwszy spektakl: Wiele hałasu o nic Szekspira.

1953 XI 25 - W 60. rocznicę śmierci Jana Matejki otwarto dla zwiedzających Dom Matejki przy ul. Floriańskiej 41.

1954 I 21 - Kombinatowi Metalurgicznemu w Nowej Hucie nadano imię Włodzimierza Lenina.

1954 II 9 - Prasa poinformowała, że odnalezione w Krakowie archiwum leninowskie zostanie "zwrócone" ZSRR, tym samym Muzeum Lenina będzie dysponować jedynie fotokopiami dokumentów związanych z pobytem Lenina w Krakowie.

1954 III 4 - W Muzeum Narodowym otwarto wystawę oto Ameryka obrazującą "prawdę" o USA.

1954 III 19 - Poinformowano,że Huta im. Lenina zaczęła pobierać wodę z Wisły do celów technologicznych.

1954 III 20 - Początek obchodów 100 - lecia urodzin Ludwika Solskiego.

1954 III 27 - Prezydium Rządu zdecydowało o budowie nowego ujęcia wody pitnej dla Krakowa na Rudawie.

1954 IV 30 - Otwarto dwa pierwsze oddziały szpitala w Nowej Hucie.

1954 VI 1 - Pod dyrekcją Władysława Krzemińskiego Stary Teatr odzyskał pełną samodzielność.

1954 VII 20 - W Hucie Aluminium w Skawinie dokonano pierwszego spustu.

1954 VII 21 - Uruchomiono pierwszy wielki piec w Hucie im. Lenina.

1954 VIII 11 - Uchwała Rady Ministrów znosiła, istniejący od 1397 roku, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego i podobny wydział Uniwersytetu Warszawskiego.

1954 IX 17 - Uruchomiono pierwszą baterię koksowniczą w HiL.

1954 IX 21 - Z Krakowa i województwa na zagospodarowanie odłogów w województwie koszalińskim wyjechała pierwsza grupa ochotników.

1954 X 5 - Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych obchodziło 100 - lecie istnienia.

1954 X 8 - Do Krakowa przyjechał z Paryża Théâtre National Populaire.

1954 XI 20 - W skład otwartej w Warszawie Akademii Teologii Katolickiej wejdzie również dawny wydział Teologii UJ zlikwidowany przez komunistyczne władze.

1954 XII 5 - Odbyły się wybory do Rad Narodowych. Przy 95% frekwencji do Miejskiej Rady Narodowej wybrano 150 radnych i 46 zastępców radnych.

1954 XII 28 - Uruchomiono aglomerownię w Hucie im. Lenina.

1954 XII 31 - W Teatrze im. J. Słowackiego odbyła się polska prapremiera Kaukaskiego koła kredowego Bertolta Brechta w reżyserii Ireny Babel, a w roli głównej wystąpiła Anna Lutosławska.

1955 I 4 - W Ministerstwie Kultury i Sztuki zapadła decyzja w sprawie odbudowy pomnika Adama Mickiewicza.

1955 II 4

- Huta im. Lenina dała pierwszą stal martenowską.

- Do Krakowa powrócił obraz "Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci.

1955 II 15 - Z Krakowa wyjechał na stałe do Warszawy Xawery Dunikowski.

1955 II 18 - Rozpoczęto budowę elektrowni w Skawinie.

1955 III 15 - Kraków odwiedziła belgijska królowa - matka Elżbieta.

1955 III 16 - W Krakowie odbywały się Mistrzostwa Polski w boksie.

1955 III 17 - W Krakowie odbywały się Mistrzostwa Polski w boksie.

1955 IV 17 - Jan Błoński w artykule Za pięć dwunasta. Zoil o poezji współczesnej wydrukowanym w "Życiu Literackim" odniósł się do twórców ulegających normom realizmu socjalistycznego.

1955 IV 23

- W Krakowie przebywali Nikita Chruszczow i Bolesław Bierut.

- Marszałek Koniew został Honorowym Obywatelem Miasta.

1955 VI 10 - Prasa doniosła o sukcesach Teatrów Miejskich przebywających w Paryżu.

1955 VI 25 - Wizytę w Krakowie złożył premier Indii Jawaharlala Nehru wraz z córką Indirą Gandhi.

1955 VII 7 - Kraków odwiedził Otto Grothewohl premier NRD.

1955 VIII 19 - W "Nowej Kulturze" ukazał się Poemat dla dorosłych Adama Ważyka z sensacyjną krytyką Nowej Huty i demoralizacji robotników.

1955 VIII 22 - Wielkie zainteresowanie wywołały spektakle opery z Chin.

1955 X 2 - Odsłonięto długo remontowaną fasadę Collegium Maius.

1955 X 16 - W Parku Strzeleckim odsłonięto pomnik Lenina i Stalina - obaj przywódcy siedzą na ławeczce, spoglądając sobie w oczy.

1955 X 18 - Ludwik Flaszen w szokującym artykule O trudnej sztuce womitowania zamieszczonym w "Życiu Literackim" poddał bezkompromisowej ocenie falę ideowych i artystycznych konwersji.

1955 XI 4 - Uruchomiono ujęcie wody pitnej na Rudawie o wydajności 50 tys. m3 wody na dobę.

1955 XI 11 - Przeniesiono na Skałkę ciało matematyka i astronoma Tadeusza Banachiewicza, zmarłego w 1954 roku.

1955 XI 13 - W siedzibie ZPAP odbył się wernisaż wystawy Dziewięciu.

1955 XI 16 - W Krakowie gościł Graham Greene, pisarz angielski.

1955 XI 26

- W 100 rocznicę śmierci wieszcza odsłonięto zrekonstruowany pomnik Adama Mickiewicza.

- Przy ulicy Szczepańskiej otwarto Klub Dziennikarzy "Pod Gruszką".

1955 XII 3 - Wystawienie Krakowiaków i górali Wojciecha Bogusławskiego zainaugurowało działalność w Nowej Hucie Teatru Ludowego

1955 XII 17 - Nastąpił rozruch walcowni ciągłej blach w Hucie im. Lenina.

1955 XII 18 - W świątecznym numerze "Życia Literackiego" opublikowano kolumnę wierszy młodych poetów: Mirona Białoszewskiego, Stanisława Czycza, Bohdana Drozdowskiego, Jerzego Harasymowicza i Zbigniewa Herberta.